काठमाडौं — बैंकिङ क्षेत्र छाडेर डिस मिडिया नेटवर्कको प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) बनेका तारा मानन्धर मुक्तिनाथ विकास बैंक लिमिटेडको सीईओमा नियुक्त भएका छन् ।
बैंकिङ क्षेत्रमा कहिल्यै स्थायी सफलता स्थापित गर्न नसकेका तारा मानन्धर फेरि एकपटक बैंकिङमै फर्किएका छन्। तर उनको पुनरागमनसँगै विगतका असफलता, विवादित निर्णयहरू र कमजोर व्यवस्थापन शैलीको चर्चा पुनः सतहमा आएको छ। एक समय आफूलाई “आक्रामक र परिवर्तनकारी व्यवस्थापक” का रूपमा प्रस्तुत गरेका मानन्धरको करिअरको वास्तविकता भने लगातार अस्थिरता, संस्थागत विवाद र अपेक्षाभन्दा कमजोर नतिजाले भरिएको देखिन्छ।
तारा मानन्धर नेपाली बैंकिङ क्षेत्रमा उदाएका त्यस्ता पात्र हुन्, जसले आफ्नो नेटवर्क र प्रभावका आधारमा विभिन्न संस्थामा नेतृत्वदायी भूमिका पाए। तर उनी जहाँ-जहाँ पुगे, त्यहाँ स्थायित्वभन्दा बढी विवाद र असन्तुष्टि देखिएको आरोप लाग्दै आएको छ। बैंकिङ क्षेत्रका धेरै पूर्वकर्मचारी र जानकारहरूका अनुसार, मानन्धरको नेतृत्वमा दीर्घकालीन रणनीति कमजोर हुने, कर्मचारी व्यवस्थापन असफल हुने र निर्णय प्रक्रियामा व्यक्तिगत अहं हाबी हुने समस्या बारम्बार देखिन्थ्यो।
उनी यसअघि मशरेक बैंक, प्रभु बैंक, स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड बैंक लगायतका वित्तीय संस्थाहरूमा कार्यरत थिए। उनले काम गरेका संस्थाहरूमा अपेक्षित परिवर्तन र दीर्घकालीन प्रभाव देखिन नसकेको आलोचना हुने गरेको छ। स्ट्याण्डर्ड चार्टर्ड जस्तो अन्तर्राष्ट्रिय बैंकमा काम गरेको अनुभवलाई उनले आफ्नो प्रमुख उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गर्ने गरेका थिए, तर नेपाली बैंकिङ क्षेत्रमा त्यो अनुभवलाई प्रभावकारी रूपमा रूपान्तरण गर्न नसकेको आरोप आलोचकहरूको छ।
प्रभु बैंकमा रहँदा पनि व्यवस्थापन शैली र रणनीतिक निर्णयलाई लिएर आन्तरिक असन्तुष्टि रहेको चर्चा बजारमा थियो। केही बैंकिङ स्रोतहरूका अनुसार, उनले संस्थागत संरचनाभन्दा व्यक्तिगत प्रभावलाई बढी प्राथमिकता दिने गरेका थिए। यसका कारण टिमवर्क कमजोर हुने, निर्णय प्रक्रियामा असन्तुलन आउने र कर्मचारी स्तरमा मनोबल घट्ने अवस्था सिर्जना भएको बताइन्छ।
उनले काम गरेका संस्थाहरूमा बारम्बार “रिस्ट्रक्चरिङ”, “नयाँ भिजन” र “आक्रामक विस्तार” का नारा सुनिए पनि त्यसको परिणाम संस्थागत सुधारमा देखिएन। बरु कतिपय अवस्थामा कर्मचारी पलायन बढेको, आन्तरिक गुटबन्दी चर्किएको र संस्थागत मनोबल कमजोर भएको चर्चा हुने गरेको थियो। बैंकिङ क्षेत्रमै काम गरेका केही स्रोतहरू भन्छन्, “मानन्धरको शैली प्रचारमुखी बढी थियो, परिणाममुखी कम।”
बैंकिङ क्षेत्रभित्र प्रभाव घट्दै गएपछि उनले आफ्नो करिअरलाई नयाँ मोड दिन डिसहोममा प्रवेश गरेका थिए। त्यसबेला यसलाई उनले बैंकिङ असफलतापछि खोजेको “सेफ ल्यान्डिङ” मानिएको थियो। डिश मिडियाले उनलाई भित्र्याउँदा कम्पनीले विभिन्न सेवाहरूलाई थप गुणस्तरीय र प्रभावकारी बनाउन उनले प्रमुख भूमिका खेल्ने विश्वास व्यक्त गरेको थियो। कम्पनीले डिजिटल सेवा विस्तार, ग्राहक अनुभव सुधार र नयाँ व्यावसायिक रणनीतिमा उनको अनुभव उपयोगी हुने दाबी गरेको थियो।
तर व्यवहारमा भने अवस्था त्यति सहज देखिएन। डिसहोममा रहँदा उनले डिजिटल सेवा र व्यवसाय विस्तारका ठूला योजना अघि सारे पनि त्यसले बजारमा अपेक्षित प्रभाव पार्न सकेन। कम्पनीभित्रै पनि उनको व्यवस्थापन शैलीलाई लिएर असन्तुष्टि रहेको बताइन्थ्यो। निर्णय प्रक्रियालाई अत्यधिक केन्द्रीकृत बनाएको, अनुभवी टिमसँग समन्वय गर्न नसकेको र अनावश्यक हस्तक्षेप बढाएको आरोप लाग्ने गरेको थियो। कतिपय परियोजनाहरू ठूलो प्रचारसहित सुरु भए पनि परिणामविहीन बने। यसले उनको “रणनीतिक नेतृत्व” क्षमतामाथि थप प्रश्न उठाएको थियो।
विशेषगरी, नेपाली वित्तीय तथा कर्पोरेट क्षेत्रभित्र मानन्धरको छवि एक यस्तो व्यवस्थापकको रूपमा बन्न थाल्यो, जसले ठूलो दाबी त गर्छन् तर परिणाम दिन असफल हुन्छन्। बैंकिङ क्षेत्रका केही विश्लेषकहरू त उनलाई अर्थात् प्रस्तुति र प्रभावशाली भाषणमा बलियो, तर कार्यान्वयनमा कमजोर भनेर टिप्पणी गर्ने गर्छन्।
विगत केही वर्षमा नेपाली बैंकिङ क्षेत्रमा नयाँ पुस्ताका पेशागत र टेक्नोलोजी-उन्मुख नेतृत्व उदाइरहेका बेला पुरानै विवादित अनुहारहरूको पुनरागमनले पनि प्रश्न उठाएको छ। धेरैले सोधिरहेका छन् — “के बैंकिङ क्षेत्रमा नयाँ नेतृत्वको यति अभाव छ कि असफल इतिहास बोकेका पात्रहरूलाई फेरि अवसर दिनुपर्छ?”
तारा मानन्धरको बैंकिङ क्षेत्रमा पुनरागमनलाई कतिपयले व्यक्तिगत नेटवर्क र पुरानो पहुँचको परिणामका रूपमा पनि व्याख्या गरेका छन्। किनभने उनको विगतको ट्र्याक रेकर्डले उल्लेखनीय संस्थागत सफलता देखाउन नसकेको आलोचकहरूको तर्क छ।
अब हेर्न बाँकी छ — बारम्बार आलोचना र असफलताको घेरामा परेका तारा मानन्धरले यसपटक आफ्नो छवि सुधार्न सक्छन् कि फेरि अर्को संस्थालाई विवाद र अस्थिरतातर्फ धकेल्नेछन्। तर एउटा कुरा स्पष्ट छ — उनको नामसँग जोडिएको “असफल पुनरावृत्ति” को कथा अझै समाप्त भएको छैन।
पदभार ग्रहणपछि नवनियुक्त सीईओ मानन्धरले ग्राहक सेवाको गुणस्तर अभिवृद्धि, कर्मचारीको मनोबल उच्च बनाउने तथा सरोकारवालाले राखेको विश्वासलाई अझ सुदृढ गर्दै बैंकलाई नयाँ उचाइमा पुर्याउने विश्वास बैंकले लिएको छ ।
