दुबई, १२ अक्टोबर २०२६। संयुक्त अरब इमिरेट्समा नेपाली नागरिकले गर्ने व्यवसायको दायरा बढ्दै गएको छ। रेस्टुरेन्ट र खुद्रा व्यापारमा मात्र सीमित नरही नेपाली उद्यमीहरू परियोजना परामर्श, इलेक्ट्रोनिक्स, गहना, प्राविधिक सेवा, रियल इस्टेट तथा खाद्य ब्रान्ड निर्माणसम्म सक्रिय देखिएका छन्। यस अध्ययनमा यूएईमा नेपालीहरूले अपनाएका व्यवसायका प्रमुख क्षेत्र, तिनको व्यावसायिक सम्भावना र सार्वजनिक रूपमा पहिचान भएका केही उद्यमीको यात्रा समेटिएको छ।
रोजगारीको गन्तव्यबाट लगानीको बजारसम्म
संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) नेपालीका लागि रोजगारीको प्रमुख गन्तव्य मात्र होइन, उद्यम सञ्चालन गर्ने बजार पनि बन्दै गएको छ। नेपाली व्यवसायीहरूले रेस्टुरेन्ट, खाद्य व्यापार, रियल इस्टेट, पर्यटन, खुद्रा व्यापार, प्राविधिक सेवा, परामर्श, गहना र अनलाइन कारोबारजस्ता क्षेत्रमा लगानी गरेका छन्। आबुधाबीस्थित नेपाली दूतावासले पनि यूएईमा नेपालीको लगानी रियल इस्टेट, यात्रा तथा पर्यटन, होटल र खुद्रा व्यवसायमा फैलिएको उल्लेख गरेको छ। यद्यपि नेपाली स्वामित्वका व्यवसायको कुल संख्या, वार्षिक कारोबार र नाफाका आधारमा प्रमाणित राष्ट्रिय सूची सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध छैन।
नेपालीहरू कुन–कुन क्षेत्रमा व्यवसाय गर्छन्
खाना तथा आतिथ्य: नेपाली परिकारका रेस्टुरेन्ट, क्याटरिङ, क्याफे र खाद्य आपूर्तिले नेपालीसँगै अन्य समुदायलाई पनि ग्राहक बनाएका छन्। खुद्रा तथा व्यापार: इलेक्ट्रोनिक्स, किराना, गहना, आयात–निर्यात र ई–कमर्समा लगानी देखिन्छ। व्यावसायिक सेवा: कम्पनी स्थापना सहयोग, कागजात टाइपिङ, लेखा तथा परामर्श, डिजिटल सेवा र प्राविधिक व्यवस्थापनमा नेपाली उद्यमी सक्रिय छन्। सम्पत्ति र पर्यटन: रियल इस्टेटसँग सम्बन्धित सेवा, यात्रा व्यवस्थापन र होटल व्यवसाय पनि उल्लेखनीय क्षेत्र हुन्। औद्योगिक सेवा: पाइपलाइन, सरसफाइ, संरचना मर्मत र परियोजना व्यवस्थापनजस्ता विशेषज्ञ सेवामा समेत नेपाली सञ्चालकका कम्पनी भेटिन्छन्। यी उदाहरण व्यवसायको विविधता देखाउनका लागि हुन्; प्रत्येक क्षेत्रको बजार हिस्सा प्रमाणित गर्ने तथ्यांक होइनन्।
कमल चौधरी: वित्तीय अनुभवबाट परियोजना परामर्शसम्म
मोरङको बुढीगंगा क्षेत्रका कमल चौधरीले नेपालमा लेखासम्बन्धी कामबाट व्यावसायिक यात्रा सुरु गरेका थिए। कतार, मोजाम्बिक र खाडी क्षेत्रका औद्योगिक परियोजनामा वित्तीय तथा व्यवस्थापकीय अनुभव हासिल गरेपछि उनले सन् २०२२ मा दुबईमा क्लिन वर्ल्ड म्यानेजमेन्ट कन्सल्टेन्सी स्थापना गरे। कम्पनीको वार्षिक कारोबार ७० लाख अमेरिकी डलरभन्दा बढी रहेको चौधरीको दाबी छ। यो सञ्चालकबाट प्राप्त कारोबारसम्बन्धी विवरण हो; स्वतन्त्र लेखापरीक्षणबाट प्रमाणित नाफाको तथ्यांक होइन।
चौधरीको व्यावसायिक यात्राको विशेषता एउटै क्षेत्रमा सीमित नरहनु हो। लेखा तथा वित्तीय व्यवस्थापनमा हासिल गरेको अनुभवलाई उनले अन्तर्राष्ट्रिय परियोजनाको कार्यसञ्चालन र परामर्शसँग जोडे। औद्योगिक परियोजनामा बजेट, लागत नियन्त्रण, कार्यसम्पादन र विभिन्न पक्षबीच समन्वय महत्वपूर्ण हुने भएकाले यस्तो अनुभव परामर्श व्यवसायका लागि उपयोगी हुन सक्छ। यूएईमा नेपाली उद्यमीले परम्परागत खुद्रा व्यापारभन्दा बाहिर विशेषज्ञ सेवामा पनि अवसर खोजिरहेका छन् भन्ने सन्दर्भमा उनको यात्रा उल्लेखनीय छ। तथापि कम्पनीको आकार, कर्मचारी संख्या र आम्दानीका पछिल्ला विवरण स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन बाँकी छन्। त्यसैले उनको व्यावसायिक उपलब्धिलाई उपलब्ध सार्वजनिक जानकारीका आधारमा मात्रै मूल्यांकन गर्नुपर्छ।
विवेक सुवेदी: रोजगारीपछि इलेक्ट्रोनिक्स ब्रान्ड
झापाको दमकका विवेक सुवेदी सन् २०१६ मा यूएई पुगेका थिए। प्रारम्भिक वर्षहरूमा रोजगारी गरेपछि उनले दुबईबाट राफे (RAFFAE) ब्रान्डका इलेक्ट्रोनिक ग्याजेटको व्यवसाय अघि बढाए। रोजगारीबाट ब्रान्ड निर्माणतर्फको उनको यात्रा खुद्रा र प्रविधि बजारमा नेपाली उद्यमीको उपस्थितिको एउटा उदाहरण हो।
सुवेदीको यात्रा रोजगारीको अनुभवलाई आफ्नै व्यवसायमा रूपान्तरण गर्ने उदाहरण हो। इलेक्ट्रोनिक्स व्यापारमा नयाँ उत्पादन पहिचान, आपूर्ति व्यवस्थापन, मूल्य प्रतिस्पर्धा, ग्राहक सेवा र बिक्रीपछिको सहयोग महत्वपूर्ण पक्ष हुन्। यूएईजस्तो प्रतिस्पर्धात्मक बजारमा ब्रान्ड विकास गर्न स्थानीय उपभोक्ताको रुचि बुझ्नुका साथै आयात, वितरण र डिजिटल बिक्रीका माध्यमसँग परिचित हुनुपर्छ। राफे ब्रान्डसँग उनको संलग्नताले नेपाली उद्यमीहरूले सेवा वा पसल सञ्चालनमा मात्र होइन, उत्पादनको छुट्टै पहिचान निर्माणमा पनि प्रयास गरिरहेका छन् भन्ने देखाउँछ। यद्यपि ब्रान्डको वर्तमान बजार विस्तार, कर्मचारी संख्या र वित्तीय उपलब्धिबारे आधिकारिक अद्यावधिक विवरण नभएकाले यसलाई प्रमाणित व्यावसायिक वरीयताको आधार बनाइएको छैन।
महेन्द्र पौडेल र मञ्जु गौली: नेपाली खानाबाट रेस्टुरेन्ट व्यवसाय
लमजुङका महेन्द्र पौडेल र उनकी पत्नी मञ्जु गौलीले दुबईमा नेपाली खानालाई केन्द्रमा राखेर व्यवसाय विस्तार गरेका थिए। पौडेल साझेदारहरूसँग मिलेर बरदुबईमा सगरमाथा रेस्टुरेन्ट सञ्चालनमा संलग्न भए; त्यसपछि देरामा नमस्ते रेस्टुरेन्ट र शारजाहमा अन्य रेस्टुरेन्ट व्यवसायमा पनि जोडिए। यो ऐतिहासिक व्यावसायिक यात्रा हो; उल्लिखित सबै रेस्टुरेन्ट अहिले पनि उही स्वामित्वमा सञ्चालनमा छन् भन्ने अद्यावधिक पुष्टि गरिएको छैन।
पौडेल र गौलीको व्यावसायिक यात्रामा नेपाली खानाको पहिचानलाई विदेशमा ग्राहकसँग जोड्ने प्रयास केन्द्रमा देखिन्छ। रेस्टुरेन्ट सञ्चालनमा परिकारको स्वादसँगै स्थान छनोट, आपूर्ति, स्वच्छता, कर्मचारी व्यवस्थापन र निरन्तर सेवा गुणस्तरले व्यवसायको भविष्य निर्धारण गर्छ। नेपाली समुदायको उपस्थिति भएको क्षेत्रमा सुरु गरिएको रेस्टुरेन्टले अन्य देशका ग्राहकलाई समेत आकर्षित गर्न सके बजार विस्तारको सम्भावना रहन्छ। उनीहरूको उदाहरणले परिवार तथा साझेदारीमा आधारित उद्यमको भूमिकालाई पनि उजागर गर्छ। यद्यपि समयसँगै रेस्टुरेन्टको स्वामित्व, शाखा संख्या र सञ्चालन अवस्था बदलिन सक्छ; त्यसैले ऐतिहासिक विवरणलाई हालको प्रमाणित व्यावसायिक अवस्थासँग समान मानिएको छैन।
सरोज बिष्ट: परामर्श र नेपाली आतिथ्यको संयोजन
नेपाली उद्यमी सरोज बिष्ट यूबीओसी हस्पिटालिटीसँग सम्बन्धित व्यवसायी हुन्। उनी सन् २०१२ मा यूएईमा परामर्श व्यवसायसँग जोडिएका थिए र पछि बरदुबईमा काष्ठमण्डप रेस्टुरेन्टको अवधारणा अघि बढाए। यसले परामर्श सेवाबाट आतिथ्य क्षेत्रमा व्यवसाय विविधीकरण गर्ने प्रवृत्ति देखाउँछ।
बिष्टको परिचय एउटै व्यावसायिक क्षेत्रमा सीमित नभई सेवामूलक उद्यम विस्तार गर्ने प्रवृत्तिसँग जोडिन्छ। परामर्श व्यवसायमा ग्राहकको समस्या बुझ्ने, नियमअनुसार काम गर्ने र विश्वसनीय सेवा दिने क्षमता आवश्यक हुन्छ भने रेस्टुरेन्टमा दैनिक सञ्चालन, कर्मचारी, आपूर्ति र ग्राहक अनुभवको चुनौती फरक हुन्छ। यी दुई क्षेत्रबीचको अन्तरले नयाँ व्यवसाय सुरु गर्दा पूँजी मात्र होइन, व्यवस्थापन शैली पनि परिवर्तन गर्नुपर्ने देखाउँछ। नेपाली परिकार तथा आतिथ्यलाई व्यावसायिक पहिचान बनाउने प्रयासले यूएईको बहुसांस्कृतिक बजारमा छुट्टै स्थान बनाउन सक्छ। उनको व्यवसायका हालका शाखा, कारोबार र कर्मचारीसम्बन्धी विवरण स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि नभएकाले यहाँ अनुमानित संख्या समावेश गरिएको छैन।
सपना शर्मा ‘मिनु’: गहना व्यवसायको अन्तर्राष्ट्रिय विस्तार
नेपालमा गहना व्यवसायसँग जोडिएकी सपना शर्मा ‘मिनु’ले आफ्नो जय नवदुर्गा ज्वेलरी (JND Jewellery) ब्रान्डलाई दुबईसम्म विस्तार गरेकी छन्। बरदुबईमा शोरुम खोल्नु नेपाली उद्यमीले घरेलु ब्रान्डलाई अन्तर्राष्ट्रिय ग्राहकसम्म लैजाने प्रयासको उदाहरण हो। व्यवसायको हालको कारोबार र नाफाबारे स्वतन्त्र तथ्यांक उपलब्ध छैन।
शर्माको व्यावसायिक यात्राले नेपालमा निर्माण भएको ग्राहक सम्बन्ध र ब्रान्ड पहिचानलाई विदेशी बजारमा लैजाने सम्भावना देखाउँछ। गहना व्यापारमा डिजाइन, शुद्धता, मूल्य पारदर्शिता, स्रोतको विश्वसनीयता र ग्राहकको विश्वास निर्णायक हुन्छन्। यूएईको गहना बजारमा अन्तर्राष्ट्रिय ब्रान्डसँग प्रतिस्पर्धा गर्न स्थानीय नियम, उपभोक्ताको रुचि र बिक्रीपछिको सेवाबारे स्पष्ट योजना आवश्यक पर्छ। नेपाली समुदायसँगको सांस्कृतिक सम्बन्ध व्यवसाय विस्तारको प्रारम्भिक आधार हुन सक्छ, तर दीर्घकालीन सफलता व्यापक ग्राहकवर्गमा निर्भर रहन्छ। उनको उद्यमको उदाहरण महिला उद्यमीको अन्तर्राष्ट्रिय बजार प्रवेशको सन्दर्भमा महत्वपूर्ण छ; तथापि कम्पनीको पछिल्लो वित्तीय प्रदर्शनको स्वतन्त्र विवरण यहाँ उपलब्ध छैन।
जुबिन श्रेष्ठ: मोमो ब्रान्ड र रियल इस्टेट
दुबईमा रहेका जुबिन श्रेष्ठ फ्रोजन मोमो ब्रान्ड मोमोस्टे (Momoste) र रियल इस्टेटसम्बन्धी व्यवसायसँग जोडिएका छन्। सानो सुरुवाती लगानीबाट खाद्य ब्रान्ड विकास गरेको अनुभव उनले सार्वजनिक रूपमा साझा गरेका छन्। व्यवसायको वास्तविक कारोबार र नाफा स्वतन्त्र वित्तीय विवरणबाट पुष्टि नभएकाले यहाँ आर्थिक अंक प्रस्तुत गरिएको छैन।
श्रेष्ठको व्यावसायिक गतिविधिले नेपाली परिकारलाई प्याकेजिङ र वितरणयोग्य खाद्य उत्पादनका रूपमा अघि बढाउने सम्भावना देखाउँछ। फ्रोजन मोमोको व्यवसायमा स्वादसँगै खाद्य सुरक्षा, चिस्यान शृंखला, भण्डारण, लेबलिङ र नियमित आपूर्ति महत्वपूर्ण हुन्छन्। यस प्रकारको उत्पादन रेस्टुरेन्टको सीमित ग्राहकवर्गभन्दा बाहिर खुद्रा तथा अन्य वितरण माध्यमसम्म पुग्न सक्छ, तर त्यसका लागि नियामकीय स्वीकृति र गुणस्तर नियन्त्रण आवश्यक पर्छ। रियल इस्टेटसँगको संलग्नताले उनको व्यावसायिक रुचि एकभन्दा बढी क्षेत्रमा रहेको देखाउँछ। सार्वजनिक अनुभव र अन्तर्वार्तामा उल्लेख भएका उपलब्धिलाई यहाँ प्रमाणित नाफा वा बजार हिस्साका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छैन।
नेपाली उद्यमीका लागि अवसर र जोखिम
यूएईमा ग्राहकको क्रयशक्ति, बहुराष्ट्रिय उपभोक्ता बजार, पर्यटन र व्यावसायिक पूर्वाधारले नयाँ अवसर दिन सक्छ। तर कम्पनीको इजाजतपत्र, वास्तविक व्यवसायिक गतिविधिसँग मिल्ने लाइसेन्स, भिसा, श्रम कानुन, भ्याट, कर्पोरेट कर, बैंकिङ अनुपालन, भाडा र कर्मचारी खर्च जस्ता विषयमा पर्याप्त तयारी आवश्यक हुन्छ। दुबईमा देखिएको एउटा सफल उदाहरणलाई सबै नयाँ व्यवसायका लागि सुनिश्चित प्रतिफल मान्नु हुँदैन।
उद्यमीहरूको उपलब्धि मापन गर्ने आधार
कुनै उद्यमको सफलता कारोबारको रकमले मात्र निर्धारण गर्दैन। सञ्चालनको निरन्तरता, रोजगारी सिर्जना, ग्राहकको विश्वास, वित्तीय अनुशासन र व्यवसाय विस्तारको क्षमता पनि महत्वपूर्ण हुन्छन्। यहाँ समेटिएका उद्यमीहरू यूएईमा नेपाली व्यावसायिक उपस्थितिका प्रतिनिधिमूलक उदाहरण हुन्; उनीहरूको आर्थिक वरीयता निर्धारण गरिएको छैन।
निष्कर्ष
यूएईमा नेपालीको आर्थिक भूमिका श्रमिक र पेशागत जनशक्तिसँगै उद्यमी, लगानीकर्ता र सेवा प्रदायकका रूपमा विस्तार हुँदै गएको देखिन्छ। रेस्टुरेन्ट र खुद्रा व्यापारबाट सुरु भएको दृश्यता प्राविधिक सेवा, परियोजना परामर्श, ब्रान्ड निर्माण र रियल इस्टेटसम्म फैलिएको छ।
यो खबर पढेर तपाईंलाई कस्तो महसुस भयो?
यो पनि पढ्नुहोस्
गोल्छा परिवारको व्यावसायिक यात्रा : व्यापारदेखि उद्योग साम्राज्यसम्म
नबिल एसएसई फेलोसिपमा आवेदन खुला, उद्यम सुरु गर्न र विस्तार गर्न सिकाइको अवसर
अमुन थापा: अमेरिकाबाट फर्केर सस्तो डिल स्थापना गर्ने उद्यमीको सफलता, सङ्घर्ष र नयाँ यात्रा
Leave a Reply