काठमाडौं, २७ असोज। दशैँ र तिहारजस्ता चाडपर्वमा पारिवारिक जमघट, भोजभतेर र अतिथि सत्कारसँग चिसो पेय पदार्थ पनि जोडिने गरेका छन्। तर चिनी मिसाइएका पेय नियमित वा धेरै मात्रामा पिउँदा स्वास्थ्यमा पर्ने असरलाई उपभोक्ताले बेवास्ता गर्न नहुने पोषणसम्बन्धी प्रमाणहरूले देखाउँछन्। नेपालको बजारमा बिक्री हुने कोकाकोला ओरिजिनलको आधिकारिक पोषण विवरणले नै यसको चिनीको मात्रा स्पष्ट पार्छ।
एक क्यानमा करिब ३५ ग्राम चिनी
कोकाकोलाको नेपालस्थित आधिकारिक वेबसाइटअनुसार ओरिजिनल कोकाकोलामा प्रति १०० मिलिलिटर १०.६ ग्राम कुल तथा थपिएको चिनी र ४४ किलो क्यालोरी ऊर्जा हुन्छ। त्यस आधारमा ३३० मिलिलिटरको एक क्यानमा करिब ३५ ग्राम चिनी र १४५ किलो क्यालोरी हुन्छ। ६०० मिलिलिटरको बोतलमा करिब ६३.६ ग्राम चिनी पर्छ। यी परिमाण ओरिजिनल संस्करणका हुन्; जिरो सुगरलगायत अन्य संस्करणको विवरण फरक हुन्छ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनको सीमासँग तुलना
विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्ल्यूएचओ) ले वयस्क र बालबालिका दुवैलाई कुल दैनिक ऊर्जाको १० प्रतिशतभन्दा कम मात्रामा स्वतन्त्र चिनी सेवन गर्न सिफारिस गरेको छ। थप स्वास्थ्य लाभका लागि ५ प्रतिशतभन्दा कम, अर्थात् दैनिक करिब २५ ग्राम चिनीको स्तरलाई प्रोत्साहन गरिएको छ। यस हिसाबले ३३० मिलिलिटर ओरिजिनल कोकाकोलाको एक क्यानमै २५ ग्रामको सुझाइएको लक्ष्यभन्दा बढी चिनी हुन्छ। यो २५ ग्राम सबै व्यक्तिका लागि कठोर कानुनी सीमा नभई २,००० किलो क्यालोरीको दैनिक आहारलाई आधार मानेको सन्दर्भ मात्रा हो।
दाँत, तौल र दीर्घकालीन स्वास्थ्यमा असर
डब्ल्यूएचओका अनुसार स्वतन्त्र चिनीको अत्यधिक सेवनले दाँत किराले खाने जोखिम बढाउँछ। चिनीबाट प्राप्त अतिरिक्त ऊर्जाले तौल बढ्न र मोटोपनमा योगदान गर्न सक्छ। नियमित रूपमा धेरै चिनीजन्य पेय सेवन गर्ने बानी स्वस्थ आहारको विकल्प होइन। कुनै एकपटक पेय पिउँदैमा निश्चित रोग लाग्छ भन्ने निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन, तर बारम्बार र अत्यधिक सेवनले समग्र जोखिम बढाउन सक्छ।
बालबालिका र मधुमेह भएका व्यक्तिमा थप सावधानी
चाडपर्वमा मिठाई, चकलेट, गुलिया परिकार र चिसो पेय एउटै दिन धेरै सेवन हुने सम्भावना रहन्छ। यसले दैनिक चिनीको कुल मात्रा सहजै बढाउन सक्छ। बालबालिकालाई नियमित रूपमा गुलिया पेय दिने बानी कम गर्नु उचित हुन्छ। मधुमेह भएका व्यक्तिले चिनी भएको पेयले रक्त ग्लुकोज बढाउन सक्ने भएकाले आफ्नो उपचार योजनाअनुसार सावधानी अपनाउनुपर्छ।
कोकाकोलामा चिनीबाहेक अन्य सामग्री
कम्पनीको नेपाल वेबसाइटमा ओरिजिनल कोकाकोलाका सामग्री कार्बोनेटेड पानी, चिनी, एसिडिटी रेगुलेटर (३३८), क्याफिन, रङ (१५०डी) र प्राकृतिक स्वाद दिने पदार्थ उल्लेख छन्। क्याफिनप्रति संवेदनशील व्यक्तिले निद्रा तथा अन्य असहजताको सम्भावना विचार गर्नुपर्छ। खाद्य मापदण्डअनुसार प्रयोग हुने कुनै सामग्रीलाई प्रमाणबिना विषाक्त ठहर गर्नु उचित हुँदैन।
चाडपर्वमा उपभोक्ताले रोज्न सक्ने विकल्प
पानी, चिनी नथपिएको पेय र उपयुक्त मात्रामा घरमै तयार गरिएका पेय रोज्दा थपिएको चिनीको सेवन घटाउन सकिन्छ। बोतलको आकार, एकपटकमा पिउने मात्रा र पोषण लेबलमा ध्यान दिनु महत्त्वपूर्ण हुन्छ। चाडपर्वको रमाइलोका लागि गुलिया पेय अनिवार्य होइनन्। स्वास्थ्यको दृष्टिले यस्ता पेयलाई नियमित बानी नबनाउनु र सेवन कम गर्नु विवेकपूर्ण विकल्प हो।
यो विश्लेषण कम्पनीले नेपालका लागि सार्वजनिक गरेको पोषण विवरण र विश्व स्वास्थ्य संगठनका चिनी सेवनसम्बन्धी सिफारिसमा आधारित छ। यसले कोकाकोलाले कानुन उल्लंघन गरेको वा उत्पादन असुरक्षित घोषित भएको दाबी गर्दैन।
Leave a Reply