म्याक्स टाइगरको दशैँ अफरबीच स्वास्थ्य चिन्ता, एक क्यानमा ३६ ग्राम चिनी र उच्च क्याफिन

काठमाडौं, २७ असोज। दशैँलाई लक्षित गर्दै म्याक्स टाइगर इनर्जी ड्रिङ्कले कार, मोटरसाइकल र स्कुटर पुरस्कारको प्रचार अभियान सञ्चालन गरेको छ। आकर्षक उपहारले उपभोक्ताको ध्यान ताने पनि इनर्जी ड्रिङ्कमा हुने चिनी र क्याफिनको मात्रा तथा तिनको सम्भावित स्वास्थ्य प्रभावबारे पर्याप्त सचेतना आवश्यक छ।

चाडपर्वको उपहार अभियानबीच स्वास्थ्यको प्रश्न

सार्वजनिक विवरणअनुसार ‘दशैँ धमाका २०२६’ अभियानमा एक प्रोटोन कार, १८ यामाहा मोटरसाइकल र १८ स्कुटर पुरस्कारका रूपमा घोषणा गरिएको छ। यस्तो अभियान व्यावसायिक प्रचारको हिस्सा हो। तर उपहारको आकर्षणलाई पेय पदार्थको पोषण गुण वा स्वास्थ्य लाभको प्रमाणका रूपमा बुझ्नु हुँदैन।

म्याक्स टाइगरमा के–के सामग्री छन्

नेपालको अनलाइन खुद्रा विक्रेता स्मार्टडोकोमा सूचीबद्ध ३३० मिलिलिटरको म्याक्स टाइगर उत्पादन विवरणमा पानी, चिनी, ग्लुकोज–फ्रुक्टोज सिरप, कार्बन डाइअक्साइड, साइट्रिक एसिड, सोडियम साइट्रेट, स्वाद दिने पदार्थ, क्याफिन, इनोसिटोल, नियासिन, प्यान्टोथेनिक एसिड तथा भिटामिन बी२, बी६ र बी१२ उल्लेख छन्। सोही विवरणमा टोरिनसमेत भएको जनाइएको छ। रंगका रूपमा सल्फाइट अमोनिया कारामेल पनि उल्लेख गरिएको छ।

खुद्रा विवरणमा प्रति १०० मिलिलिटर ११ ग्राम चिनी र ४६ किलो क्यालोरी रहेको छ। त्यस आधारमा ३३० मिलिलिटरको एक क्यानमा करिब ३६.३ ग्राम चिनी र १५२ किलो क्यालोरी पर्छ। त्यही विवरणले एक क्यानमा करिब १२० मिलिग्राम क्याफिन भएको जनाएको छ। यी तथ्य एक विक्रेताको सूचीमा आधारित हुन्; नेपाली बजारका सबै ब्याच र आकारमा यही मात्रा भएको स्वतन्त्र प्रयोगशाला पुष्टि गरिएको छैन। उपभोक्ताले आफूले खरिद गर्ने क्यानको वास्तविक लेबल हेर्नुपर्छ।

क्याफिनले मुटु, निद्रा र मानसिक अवस्थामा पार्न सक्ने प्रभाव

अमेरिकी स्वास्थ्य निकाय एनसीसीआईएचका अनुसार धेरै क्याफिन सेवन गर्दा मुटुको धड्कन तीव्र वा अनियमित हुने, रक्तचाप बढ्ने, बेचैनी, निद्रामा समस्या र पाचनसम्बन्धी असहजता हुन सक्छ। सबै व्यक्तिमा एउटै असर देखिन्छ भन्ने होइन। तर मुटुसम्बन्धी समस्या भएका, क्याफिनप्रति संवेदनशील र अन्य क्याफिनयुक्त पेय पनि नियमित लिने व्यक्तिमा सावधानी अझ महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

चिनीको मात्रा पनि चिन्ताको विषय

एक क्यानमा करिब ३६ ग्राम चिनी हुनु नियमित उपभोगका दृष्टिले विचारणीय मात्रा हो। दिनभरि चिया, मिठाई, चिसो पेय र अन्य प्रशोधित खाद्य पदार्थबाट पनि चिनी प्राप्त हुन्छ। यसरी कुल सेवन बढ्दा तौल नियन्त्रण र दाँतको स्वास्थ्यमा प्रतिकूल प्रभाव पर्न सक्छ। मधुमेह भएका वा चिनी नियन्त्रण गर्नुपर्ने व्यक्तिले यस्ता पेयबाट टाढा रहनु विशेष महत्त्वपूर्ण हुन्छ।

बालबालिका र किशोरकिशोरीले किन नपिउने

अमेरिकी सीडीसीले उद्धृत गरेको अमेरिकन एकेडेमी अफ पेडियाट्रिक्सको सुझावअनुसार किशोरकिशोरीले इनर्जी ड्रिङ्क सेवन नगर्नु उपयुक्त हुन्छ। उच्च क्याफिनले निद्रा, बेचैनी र मुटुको धड्कनमा असर गर्न सक्छ। म्याक्स टाइगरको खुद्रा उत्पादन विवरणमै बालबालिका, गर्भवती वा स्तनपान गराउने महिला तथा क्याफिनप्रति संवेदनशील व्यक्तिलाई सेवन नगर्न चेतावनी दिइएको छ।

उपभोक्ताले सेवनबाट टाढा रहनुपर्ने कारण

थकान हटाउन वा काम गर्ने क्षमता बढाउन इनर्जी ड्रिङ्कलाई अनिवार्य ठान्नु उचित होइन। यसले केही समय जागरुकता बढाउन सक्ने भए पनि पर्याप्त निद्रा, सन्तुलित खाना र पानीको विकल्प होइन। चिनी र क्याफिन दुवैको सेवन घटाउन चाहने, मुटुको समस्या भएका, निद्राको समस्या भोगिरहेका, बालबालिका तथा गर्भवती व्यक्तिका लागि यस्ता पेय नछान्नु सुरक्षित विकल्प हुन सक्छ। वयस्कले पनि क्यानको चेतावनी पढेर आफ्नो कुल क्याफिन सेवन विचार गर्नुपर्छ।

बजार प्रवर्द्धनसँगै स्पष्ट स्वास्थ्य सूचना आवश्यक

चाडपर्वमा पुरस्कारमुखी प्रचारले बिक्री बढाउन सक्छ। त्यसैले प्रचार सामग्रीसँगै क्यानमा उल्लेखित पोषण विवरण, क्याफिन मात्रा र सावधानीका सन्देश पनि उपभोक्तासम्म स्पष्ट रूपमा पुग्नु जरुरी छ। उपलब्ध विवरणका आधारमा म्याक्स टाइगरलाई गैरकानुनी वा विषाक्त उत्पादन ठहर गर्न मिल्दैन; आलोचनाको केन्द्र यसको सेवनसँग जोडिएका ज्ञात पोषण तथा क्याफिन जोखिम र उपभोक्ता सचेतना हुन्।