नेपाल विद्युत् प्राधिकरण: सञ्चित नाफा बलियो, तर ऋण र नगद व्यवस्थापनको चुनौती

काठमाडौं। सार्वजनिक संस्थान वार्षिक स्थिति समीक्षा २०८३ मा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणलाई सञ्चित नाफामा अग्रणी संस्थानमध्ये राखिएको छ। विद्युत् पहुँच विस्तार, प्रसारण पूर्वाधार र व्यापारिक गतिविधिले संस्थानको आर्थिक महत्व बढाएको छ। तर नाफा देखिनु र पर्याप्त नगद उपलब्ध हुनु एउटै कुरा होइन।

ऋणको भार किन महत्वपूर्ण?

सरकारको वित्तीय जोखिमसम्बन्धी अध्ययनले प्राधिकरणमा उच्च ऋण तथा कार्यशील पुँजी व्यवस्थापनका चुनौती औँल्याएको छ। नयाँ प्रसारण लाइन, वितरण प्रणाली सुधार र ऊर्जा पूर्वाधारमा ठूलो लगानी आवश्यक हुन्छ। त्यसबाट अपेक्षित प्रतिफल समयमै नआए नगद प्रवाहमा दबाब पर्न सक्छ।

सेवा गुणस्तर पनि नतिजाको हिस्सा

प्राधिकरणको सफलतालाई लेखापरीक्षणको नाफासँग मात्रै जोड्न मिल्दैन। विद्युत् आपूर्तिको निरन्तरता, प्राविधिक चुहावट, बक्यौता असुली, प्रसारण अवरोध र ग्राहक सेवाको गुणस्तरसमेत मूल्यांकनमा पर्नुपर्छ।

दीर्घकालीन प्राथमिकता

लगानी आयोजनाको लागत–लाभ परीक्षण, विद्युत् खरिद तथा बिक्री सम्झौताको जोखिम समीक्षा, समयमै बक्यौता असुली र पारदर्शी ऋण व्यवस्थापनले प्राधिकरणको वित्तीय स्थायित्व बढाउन सक्छ।

सार्वजनिक जवाफदेहिता किन आवश्यक?

सार्वजनिक संस्थानमा लगानी गरिएको पूँजी र तिनले दिने सेवा नागरिकसँग प्रत्यक्ष जोडिन्छ। नाफा–नोक्सानीको नियमित सार्वजनिक विवरण, समयमै लेखापरीक्षण र व्यावसायिक निर्णयमा पारदर्शिता कायम गर्न सके संस्थानको वित्तीय तथा सेवागत प्रदर्शन दुवै सुधार्न सकिन्छ।

तथ्यगत आधार: अर्थ मन्त्रालयको सार्वजनिक संस्थान वार्षिक स्थिति समीक्षा २०८३ र सरकारी वित्तीय जोखिम अध्ययन।