मध्यपूर्वमा बढ्दो तनाव र इरानसँग सम्बन्धित युद्धको असर अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा देखिन थालेको छ। युद्धका कारण विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ र आपूर्ति प्रणालीमा अवरोध आउने चिन्ता बढेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलरभन्दा माथि पुगेको छ, जुन सन् २०२२ पछिको उच्च स्तर मानिएको छ। अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियट कच्चा तेलको मूल्य पनि उल्लेखनीय रूपमा बढेर करिब ११०–११९ डलरसम्म पुगेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
विशेषगरी फारसको खाडी क्षेत्रमा भइरहेको सैन्य गतिविधि र तेल ढुवानी हुने महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग हर्मुज जलडमरूमध्यमा अवरोध उत्पन्न हुने जोखिमले बजारमा अनिश्चितता बढाएको छ। विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल यही मार्गबाट ढुवानी हुने भएकाले त्यहाँको अवरोधले आपूर्ति प्रणालीमा ठूलो असर पार्ने अनुमान गरिएको छ।
युद्धका कारण केही तेल उत्पादक देशहरूमा उत्पादन र ढुवानी प्रभावित भएको छ भने केही क्षेत्रमा ऊर्जा पूर्वाधारमाथि आक्रमण भएको खबर पनि आएको छ। यसले बजारमा ‘वार प्रिमियम’ बढाएर तेलको मूल्य अझै माथि धकेलेको विश्लेषकहरू बताउँछन्।
तेलको मूल्य बढेसँगै विश्वका धेरै देशमा महँगी बढ्ने जोखिम देखिएको छ। ऊर्जा लागत बढ्दा उद्योग, यातायात र उपभोक्ता मूल्यमा दबाब पर्ने भएकाले विश्व अर्थतन्त्रमा समेत असर पर्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यदि मध्यपूर्वको द्वन्द्व लामो समयसम्म जारी रह्यो भने तेलको मूल्य अझै बढ्न सक्ने र यसले विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धि र मुद्रास्फीतिमा थप दबाब सिर्जना गर्न सक्नेछ।
