काठमाडौं — बढ्दो गर्मी र तापमानले महिलाको स्वास्थ्यमा विभिन्न असर पार्न थालेको विज्ञहरूले बताएका छन्। विशेषगरी अत्यधिक गर्मीका कारण महिलाको हर्मोन सन्तुलन प्रभावित हुँदा महिनावारी चक्रमा गडबडी देखिन सक्ने जनाइएको छ।
स्त्रीरोग विशेषज्ञहरूका अनुसार गर्मीयाममा शरीरले आफूलाई चिसो राख्न अतिरिक्त मेहनत गर्नुपर्दा एस्ट्रोजन र प्रोजेस्टेरोनजस्ता हर्मोनमा उतारचढाव आउँछ। यसको प्रभाव महिनावारी समयभन्दा चाँडो वा ढिलो हुने, अत्यधिक वा कम रक्तश्राव हुने तथा पेट दुख्ने समस्या बढ्ने रूपमा देखिन सक्छ।
गर्मीका कारण शरीरमा पानीको कमी हुने भएकाले रक्तसञ्चारमा परिवर्तन आउँछ। डिहाइड्रेसनले रगत बाक्लो बनाउने तथा गर्भाशय खुम्चिने प्रक्रियामा असर पुर्याउने हुँदा महिनावारीको प्रवाहमा परिवर्तन हुन सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
यस्तै, गर्मीका कारण शरीरमा ‘स्ट्रेस हर्मोन’ मानिने कोर्टिसोलको मात्रा बढ्दा महिलामा मुड स्विङ, चिडचिडापन, थकान तथा भावनात्मक उतारचढाव बढ्ने समस्या पनि देखिन्छ। पर्याप्त निद्रा नपुग्दा हर्मोन सन्तुलन झन् बिग्रने भएकाले गर्मीले अप्रत्यक्ष रूपमा महिनावारीलाई थप प्रभावित पार्ने विशेषज्ञहरूको भनाइ छ।
अत्यधिक गर्मीले पीएमएस (महिनावारीपूर्व देखिने लक्षण) समेत तीव्र बनाउन सक्छ। टाउको दुख्ने, जिउ दुख्ने, बान्ता हुने र बेचैनी बढ्ने जस्ता समस्या गर्मीयाममा धेरै महिलाले अनुभव गर्ने गरेका छन्।
विशेषज्ञहरूले यस्तो अवस्थामा शरीरलाई हाइड्रेट राख्न पर्याप्त पानी पिउन सुझाव दिएका छन्। दिनमा कम्तीमा ३ देखि ४ लिटर पानी पिउने, खरबुजा, काँक्रो, नरिवलको पानी तथा महीजस्ता प्राकृतिक पेय पदार्थ सेवन गर्ने, हल्का भोजन गर्ने र क्याफिनयुक्त पेय कम प्रयोग गर्ने बानी उपयोगी हुने बताइएको छ।
त्यसैगरी पर्याप्त निद्रा, नियमित हल्का व्यायाम तथा योगले शरीरलाई सन्तुलित राख्न र महिनावारीसम्बन्धी समस्या कम गर्न सहयोग पुग्ने चिकित्सकहरूको सुझाव छ। – एजेन्सी
