नेपालको निर्माण उद्योग: चुनौती र पुनरुत्थान

प्रतिनिधिमूलक तस्बिर

काठमाडौं। नेपालको निर्माण उद्योग सडक, पुल, भवन, जलविद्युत् र आवाससँग जोडिएको महत्वपूर्ण क्षेत्र हो। ठेक्काको भुक्तानी ढिलाइ, परियोजनाको डिजाइन परिवर्तन र निर्माण सामग्रीको मूल्य उतारचढावले ठेकेदारको कार्यशील पूँजी प्रभावित गर्न सक्छ। यस्ता समस्या समाधान नगरी नयाँ आयोजना घोषणा मात्रै पर्याप्त हुँदैन।

सार्वजनिक आयोजनामा समय र लागत

आयोजना तयारी कमजोर हुँदा जग्गा प्राप्ति, वातावरणीय स्वीकृति, उपयोगिता स्थानान्तरण र बजेट सुनिश्चिततामा अवरोध आउन सक्छ। निर्माण सुरु भएपछि बारम्बार म्याद थप्दा लागत बढ्ने र सार्वजनिक सेवाको लाभ ढिलो प्राप्त हुने जोखिम हुन्छ।

निजी आवास र उद्योगको भूमिका

आवासीय तथा व्यावसायिक भवन, गोदाम, औद्योगिक संरचना र होटल निर्माणले सिमेन्ट, फलाम, इँटा, ढुवानी र श्रम बजारमा माग सिर्जना गर्छ। तर कर्जा लागत, घरजग्गाको कारोबार र उपभोक्ताको विश्वास कमजोर हुँदा निजी परियोजना स्थगित हुन सक्छन्।

साना निर्माण व्यवसायीका समस्या

साना व्यवसायीलाई बैंक ग्यारेन्टी, अग्रिम सामग्री खरिद, दक्ष जनशक्ति र भुक्तानी चक्र व्यवस्थापनमा कठिनाइ पर्न सक्छ। ठूलो ठेक्काको उपठेक्का संरचनामा पारदर्शिता नहुँदा उनीहरूको जोखिम अझ बढ्छ।

पुनरुत्थानका प्राथमिकता

आयोजना सुरु गर्नुअघि तयारी पूरा गर्ने, बजेटको यथार्थ सुनिश्चित गर्ने, प्रमाणित बिल समयमै भुक्तानी गर्ने र विद्युतीय ठेक्का प्रणालीमा पारदर्शिता बढाउने कामले उद्योगको विश्वास फर्काउन मद्दत गर्छ। दक्ष श्रमिक तालिम र गुणस्तर परीक्षण पनि समान रूपमा आवश्यक छन्।

सन्दर्भ: सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालय तथा अर्थ मन्त्रालय।