नेपाल आयल निगमको नाफा कति दिगो? अन्तर्राष्ट्रिय मूल्यले बदल्न सक्छ वित्तीय चित्र

काठमाडौं। नेपाल आयल निगम नेपालका ठूला कारोबार गर्ने सार्वजनिक संस्थानमध्ये एक हो। नेपाल राष्ट्र बैंकको वार्षिक प्रतिवेदनमा उल्लेखित आर्थिक वर्ष २०८०/८१ को तथ्यांकअनुसार निगमले करिब नौ अर्ब ५५ करोड रुपैयाँ खुद नाफा कमाएको थियो। तर पेट्रोलियम व्यवसायमा एक वर्षको नाफाले आगामी वर्ष पनि उस्तै प्रतिफल सुनिश्चित गर्दैन।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग सीधा सम्बन्ध

नेपालले पेट्रोलियम पदार्थ आयात गर्ने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय मूल्य, विनिमय दर र आपूर्ति व्यवस्थाले निगमको लागत प्रभावित गर्छ। विश्व बजारमा मूल्य तीव्र बढ्दा खुद्रा बिक्री मूल्य समायोजनको समय र परिमाणले निगमको नगद प्रवाहमा असर पार्न सक्छ।

सरकारी अध्ययनले के देखाउँछ?

सरकारी वित्तीय जोखिम अध्ययनले नेपाल आयल निगमको आम्दानीमा उतारचढाव र बाह्य मूल्य झट्काप्रतिको संवेदनशीलता औँल्याएको छ। त्यसैले नाफा बढेका बेला जोखिम व्यवस्थापन र आवश्यक वित्तीय सञ्चिति तयार गर्नु दीर्घकालीन स्थायित्वका लागि महत्वपूर्ण हुन्छ।

उपभोक्ता र संस्थानबीच सन्तुलन

इन्धनको मूल्य निर्धारणमा उपभोक्ताको क्रयशक्ति, ढुवानी लागत, व्यवसायको निरन्तरता र निगमको वित्तीय क्षमता सबैलाई विचार गर्नुपर्छ। लागत संरचना सार्वजनिक गर्ने, मूल्य समायोजनको आधार स्पष्ट राख्ने र आपूर्ति प्रणाली सुधार्ने कामले विश्वास बढाउन सक्छ।

सार्वजनिक जवाफदेहिता किन आवश्यक?

सार्वजनिक संस्थानमा लगानी गरिएको पूँजी र तिनले दिने सेवा नागरिकसँग प्रत्यक्ष जोडिन्छ। नाफा–नोक्सानीको नियमित सार्वजनिक विवरण, समयमै लेखापरीक्षण र व्यावसायिक निर्णयमा पारदर्शिता कायम गर्न सके संस्थानको वित्तीय तथा सेवागत प्रदर्शन दुवै सुधार्न सकिन्छ।

तथ्यगत आधार: अर्थ मन्त्रालयको सार्वजनिक संस्थान वार्षिक स्थिति समीक्षा २०८३ र सरकारी वित्तीय जोखिम अध्ययन।