६३ मेगावाटको छुजुङ खोला आयोजनामा ९ अर्ब ऋण जुट्यो, माछापुच्छ्रे बैंकको नेतृत्व

काठमाडौं । संखुवासभाको भोटखोला गाउँपालिका–२ मा निर्माणाधीन ६३ मेगावाटको छुजुङ खोला अर्धजलाशययुक्त जलविद्युत् आयोजनाका लागि ९ अर्ब रुपैयाँ ऋण लगानी जुटेको छ। आयोजना प्रवर्द्धक सांग्रिला ऊर्जा लिमिटेडका अनुसार माछापुच्छ्रे बैंकको नेतृत्वमा छ वटा बैंक तथा वित्तीय संस्थाको सहवित्तीयकरणमार्फत ऋण व्यवस्थापन गरिएको हो।

कम्पनीले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार आयोजनाको अनुमानित कुल लागत १२ अर्ब रुपैयाँ छ। यसमध्ये करिब ९ अर्ब रुपैयाँ ऋण र ३ अर्ब रुपैयाँ प्रवर्द्धकको स्वपुँजीबाट जुटाइनेछ। सहवित्तीयकरणमा माछापुच्छ्रे बैंक नेतृत्वकर्ता रहेको छ भने प्रभु बैंक र लुम्बिनी विकास बैंक सहनेतृत्वकर्ताका रूपमा छन्। मुक्तिनाथ विकास बैंक, एनआईसी एशिया बैंक र सांग्रिला डेभलपमेन्ट बैंक पनि ऋणदाताका रूपमा सहभागी छन्।

चार घण्टा उच्च मागको समयमा उत्पादन गर्ने डिजाइन

छुजुङ खोला आयोजना ६३ मेगावाट क्षमताको चार घण्टा पानी सञ्चय गरी उच्च मागको समयमा उत्पादन गर्न सक्ने प्रकृतिको आयोजना हो। कम्पनीका अनुसार आयोजनाबाट वार्षिक करिब ३७ करोड १८ लाख युनिट विद्युत् उत्पादन हुने अनुमान छ। उत्पादित विद्युत् बिक्रीका लागि नेपाल विद्युत् प्राधिकरणसँग विद्युत् खरिद सम्झौता भइसकेको छ।

कम्पनीको सम्भाव्यता अध्ययनअनुसार प्रतिमेगावाट लागत करिब १९ करोड रुपैयाँ पर्ने अनुमान छ। विद्युत्गृह भूमिगत बनाउने योजना छ। याक खर्क क्षेत्रमा प्रारम्भिक निर्माण कार्य सुरु भइसकेको र दुर्गम भूगोलका कारण केही निर्माण सामग्री हेलिकोप्टरबाट समेत ढुवानी गरिएको कम्पनीले जनाएको छ।

५५ किलोमिटर प्रसारण लाइन चुनौती

आयोजनाबाट उत्पादित विद्युत् प्राधिकरणको शीतलपाटी २२० केभी सबस्टेसनमा जोड्ने योजना छ। त्यसका लागि करिब ५५ किलोमिटर लामो २२० केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइन आवश्यक पर्नेछ। सांग्रिला ऊर्जाले सोही नदी करिडोरका अन्य जलविद्युत् आयोजनासँग मिलेर साझा प्रसारण पूर्वाधार विकास गर्ने व्यवस्था गरेको जनाएको छ। यसले प्रसारण लाइनको लागत विभिन्न आयोजनाबीच बाँड्न सहयोग गर्न सक्छ।

निर्माणका लागि आवश्यक १४ किलोमिटर पहुँचमार्ग र आयोजना शिविर तयार भइसकेको कम्पनीको विवरण छ। रुख कटानबापत क्षतिपूर्ति वृक्षरोपण तथा संरक्षणका लागि वन तथा भू–संरक्षण विभागलाई करिब ३ करोड ६३ लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराएको पनि कम्पनीले जनाएको छ।

वित्तीय बन्दोबस्त किन महत्वपूर्ण?

निम्न अंश उपलब्ध तथ्यमा आधारित व्यावसायिक विश्लेषण हो।

जलविद्युत् आयोजनामा निर्माण अनुमति र विद्युत् खरिद सम्झौतापछि पनि ऋण सुनिश्चित नहुँदासम्म निर्माणको गति र समयतालिकामा अनिश्चितता रहन्छ। १२ अर्ब रुपैयाँ लागतको आयोजनामा ७५ प्रतिशत ऋण सुनिश्चित हुनु छुजुङ खोलाका लागि महत्वपूर्ण वित्तीय चरण हो। यसले निर्माणका लागि आवश्यक दीर्घकालीन पूँजीको स्रोत स्पष्ट बनाएको छ।

तर वित्तीय बन्दोबस्त पूरा हुनु मात्र आयोजना समयमै सम्पन्न हुने ग्यारेन्टी होइन। संखुवासभाको दुर्गम भूगोल, निर्माण सामग्री ढुवानी, ५५ किलोमिटर प्रसारण लाइनको प्रगति, जलविज्ञान र लागत नियन्त्रण यसको कार्यान्वयनमा निर्णायक रहनेछन्। विशेषगरी प्रसारण लाइन आयोजना उत्पादनमा आउनुअघि तयार हुनु आवश्यक छ, अन्यथा उत्पादन क्षमता हुँदाहुँदै विद्युत् निकासीमा अवरोध आउन सक्छ।

सांग्रिला ऊर्जाले बाजुरामा १७१ मेगावाटको छिम्दी–कवाडी खोला जलाशययुक्त आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययन पनि अघि बढाइरहेको जनाएको छ। छुजुङ खोलाको निर्माण प्रगति र वित्तीय अनुशासनले कम्पनीको आगामी ठूला आयोजना विकास क्षमताको समेत परीक्षा गर्नेछ।

स्रोत: सांग्रिला ऊर्जा लिमिटेडको २९ सेप्टेम्बर २०२६ को सार्वजनिक विवरण तथा सम्बन्धित आयोजना विवरण।