काठमाडौं — अमेरिका र इरानबीच सम्भावित शान्ति सम्झौताबारे सकारात्मक संकेत सार्वजनिक भएसँगै सोमबार अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ। विश्व बजारमा ब्रेन्ट क्रुड र अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडिएट (डब्ल्युटीआई) दुवैको मूल्य दुई सातायताकै न्यून स्तरमा झरेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
हाल मध्यपूर्व क्षेत्रमा जारी तनावका कारण स्ट्रेट अफ होर्मुजमार्फत हुने तेल आपूर्ति प्रभावित भइरहेको अवस्थामा अमेरिका–इरान वार्ताले बजारमा आशा जगाएको हो। विश्लेषकहरूका अनुसार यदि दुई देशबीच औपचारिक सम्झौता भयो भने विश्व ऊर्जा आपूर्ति प्रणालीमा सहजता आउन सक्ने अपेक्षाले तेल बजारमा दबाब परेको छ।
सोमबार ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल ४.७१ डलर अर्थात् ४.५५ प्रतिशतले घटेर ९८.८३ डलरमा पुगेको छ। त्यस्तै अमेरिकी डब्ल्युटीआई कच्चा तेलको मूल्य ४.५७ डलर अर्थात् ४.७३ प्रतिशतले घट्दै प्रतिब्यारेल ९२.०३ डलर कायम भएको छ। यो मूल्य गत मे ७ यताकै सबैभन्दा कम रहेको बताइएको छ।
गत शनिबार अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले वासिङ्टन र इरानबीचको समझदारीमा “धेरैजसो विषयमा सहमति नजिक पुगेको” बताएका थिए। सम्भावित सम्झौतापछि स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आउने अपेक्षा गरिएको छ।
विश्वभर आपूर्ति हुने कच्चा तेल तथा तरल प्राकृतिक ग्यास (एलएनजी) को ठूलो हिस्सा यही जलमार्ग हुँदै ओसारपसार हुने भएकाले यसको अवरोधले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्यवृद्धि गराएको थियो। तर पछिल्ला कूटनीतिक प्रयासहरूले बजारलाई केही राहत दिएको देखिएको छ।
यद्यपि विज्ञहरूले भने स्थिति अझै पूर्ण रूपमा स्थिर भइनसकेको बताएका छन्। केही विश्लेषकहरूका अनुसार जलमार्ग खुला भए पनि द्वन्द्वका कारण प्रभावित तेल तथा ग्यास पूर्वाधार पुनः सञ्चालनमा आउन समय लाग्न सक्छ।
एमएसटी मार्कीका ऊर्जा विश्लेषक साउल काभोनिकले “जोखिम अझै कायम रहे पनि बजारले अहिले केही सकारात्मक संकेत देख्न थालेको” प्रतिक्रिया दिएका छन्। उनका अनुसार छोटो अवधिमा तेलको मूल्यमा थप राहत आउन सक्ने सम्भावना रहेको छ।
