काठमाडौं — अर्थशास्त्रतर्फको नोबेल पुरस्कार यस वर्ष रोबर्ट ई. हल र माइकल उडफोर्डलाई संयुक्त रूपमा प्रदान गरिएको छ। रोयल स्वीडिस एकेडेमी अफ साइन्सेसले समष्टिगत आर्थिक स्थिरीकरणका लागि व्यष्टिगत आर्थिक आधार विकास गर्न पुर्याएको योगदानको कदर गर्दै उनीहरूलाई उक्त पुरस्कार दिने निर्णय गरेको हो।
हल र उडफोर्डको अनुसन्धानले घरपरिवार तथा व्यवसायका आर्थिक निर्णयले समग्र अर्थतन्त्रमा पार्ने प्रभावलाई बुझ्न नयाँ दृष्टिकोण प्रदान गरेको छ। उनीहरूको कामले मुद्रास्फीति, ब्याजदर र आर्थिक उतारचढावको विश्लेषण गर्न प्रयोग गरिने ‘न्यु किन्सियन’ आर्थिक मोडललाई थप सुदृढ बनाउन सहयोग पुर्याएको मानिन्छ।
यस्ता मोडलको प्रयोग अहिले विभिन्न देशका केन्द्रीय बैंक र अर्थ मन्त्रालयले मौद्रिक तथा वित्तीय नीति निर्माणमा गर्दै आएका छन्। अर्थतन्त्रमा देखिने अस्थिरता कम गर्न, मूल्यवृद्धि नियन्त्रण गर्न र आर्थिक गतिविधिलाई स्थिर राख्न नीति निर्मातालाई यी मोडलले निर्णय लिन सहयोग पुर्याउँछन्।
पुरस्कार समितिका अनुसार कोभिड–१९ महामारी तथा ऊर्जा संकटजस्ता असामान्य परिस्थितिमा अर्थतन्त्रमा पर्ने प्रभावको मूल्यांकन र त्यसको व्यवस्थापनका लागि पनि आधुनिक आर्थिक मोडलहरू उपयोगी बनेका छन्।
Leave a Reply