काठमाडौँ — सोलुखुम्बु जिल्लास्थित दुधकोशी नदी मा ११० मेगावाट क्षमताको ‘दुधकोशी पाँचौँ’ जलविद्युत् आयोजना निर्माण हुने भएको छ। प्रस्तावित आयोजना माप्य दुधकोशी गाउँपालिकाका विभिन्न वडामा फैलिनेछ।
आयोजनाको विद्युतगृह गाउँपालिका–४ स्थित काँकुखोला र दुधकोशी नदीको सङ्गमबाट करिब ७३० मिटर माथि निर्माण गरिने जनाइएको छ। आयोजना सम्पन्न भएपछि वार्षिक ६१७.८६ गिगावाट घण्टा विद्युत् उत्पादन भई राष्ट्रिय प्रसारण प्रणालीमा आपूर्ति गरिनेछ।
निर्माण चरणमा ६० दक्ष, १५० अर्धदक्ष र ३५५ अदक्ष जनशक्तिले रोजगारी पाउने अपेक्षा गरिएको छ। विद्युत् विकास विभाग ले यस आयोजनालाई अर्ध–जलाशययुक्त (semi-reservoir) प्रकृतिमा निर्माण गर्न स्वीकृति दिइसकेको छ भने इन्डेपेन्डेन्ट पावर कम्पनी नेपाल ले निर्माणको जिम्मा लिनेछ।
यसअघि नदी प्रवाही आयोजनाका रूपमा वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन (EIA) तयार गरिएको भए पनि अब अर्ध–जलाशययुक्त मोडेलमा निर्माण गरिने भएकाले पूरक EIA प्रतिवेदन तयार गरिँदैछ। वन तथा वातावरण मन्त्रालय ले सो प्रतिवेदनका लागि सुझाव उपलब्ध गराउन सरोकारवालासँग आग्रह गरेको छ।
आयोजनाको ग्रस हेड २३७.९ मिटर र रेटेड नेट हेड २२२.३ मिटर रहनेछ। संरचना निर्माणका लागि २५.२८ हेक्टर सामुदायिक वन क्षेत्र प्रयोग गरिनेछ, जहाँबाट करिब २,४५९ वटा विभिन्न प्रजातिका रुख कटान गर्नुपर्नेछ।
उत्पादित विद्युत् दोलखा जिल्लाको देवीटारस्थित नयाँ खिम्ती सबस्टेशनमा जोडिनेछ। आयोजनाको कुल लागत करिब १९ अर्ब ११ करोड रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ, जसअनुसार प्रतिमेगावाट लागत करिब २० करोड रुपैयाँ पर्न आउनेछ।
प्रवर्द्धक कम्पनीले आयोजनालाई पाँच वर्षभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखेको जनाएको छ।
