काठमाडौं – पश्चिम एसियामा जारी तनावबीच इरानले अमेरिकासँग वार्ता भएको खबर अस्वीकार गरेपछि विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य पुनः बढ्न थालेको छ। आपूर्ति अनिश्चितताका कारण लगानीकर्ताहरूमा चिन्ता बढ्दा तेलको मूल्यमा उछाल आएको हो।
अमेरिकी राष्ट्रपति Donald Trump ले इरानसँग छिट्टै सम्झौता हुने दाबी गरेका थिए। तर, इरानले उक्त दाबीलाई खण्डन गर्दै कुनै औपचारिक वार्ता नभएको स्पष्ट पारेपछि बजारमा पुनः अस्थिरता देखिएको छ।
मंगलबार बिहानको अन्तर्राष्ट्रिय कारोबारमा ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य १.१ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारेल १०१ डलर पुगेको छ। त्यस्तै, वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडिएट (डब्लूटीआई) पनि १.८ प्रतिशतले वृद्धि हुँदै ८९.७१ डलरमा कारोबार भइरहेको छ।
यसअघि ट्रम्पले इरानका ऊर्जा संरचनामाथि हुने सम्भावित आक्रमण केही दिनका लागि स्थगित गरेको र इरानी पक्षसँग सकारात्मक संवाद भएको बताएका थिए। सो अभिव्यक्तिपछि सोमबार तेलको मूल्य करिब १० प्रतिशतले घटेको थियो। तर, इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सले उक्त दाबीलाई ‘मनोवैज्ञानिक रणनीति’ भन्दै अस्वीकार गरेपछि पुनः तनाव चुलिएको हो।
विशेषगरी Strait of Hormuz क्षेत्रमा देखिएको अवरोधले बजारमा थप चिन्ता बढाएको छ। विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल तथा ग्यास आपूर्ति यही मार्गबाट हुने भएकाले यसको अवरोधले आपूर्ति श्रृंखलामा ठूलो असर पार्ने अनुमान गरिएको छ।
ऊर्जा पूर्वाधारमा भइरहेका आक्रमणहरूले पनि संकट गहिरिएको छ। इरानका इस्फाहान र खोररामशहर क्षेत्रमा रहेका ग्यास संरचनामा भएका आक्रमणले ऊर्जा आपूर्ति थप प्रभावित भएको जनाइएको छ।
यसबीच International Energy Agency ले आवश्यक परे थप रणनीतिक तेल भण्डार बजारमा पठाउने विषयमा विभिन्न देशहरूसँग परामर्श गरिरहेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यदि स्ट्रेट अफ होर्मुज लामो समयसम्म बन्द रह्यो भने आगामी दिनमा तेलको मूल्य अझै बढेर प्रति ब्यारेल १५० डलरसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
