एक्सट्रिम इनर्जी ड्रिंक : नियमित सेवनले मुटु, निद्रा र चिनी नियन्त्रणमा जोखिम

काठमाडौं । ऊर्जा बढाउने दाबीका साथ बिक्री हुने एक्सट्रिम इनर्जी ड्रिंकको नियमित वा अत्यधिक सेवनले स्वास्थ्यमा प्रतिकूल प्रभाव पार्न सक्छ। विशेषगरी क्याफिन, थपिएको चिनी र अन्य सामग्रीको मात्रा हेरेर मात्र यसको जोखिम मूल्यांकन गर्न सकिन्छ।

क्याफिनले मुटु र निद्रामा पार्ने असर

इनर्जी ड्रिंकमा पाइने क्याफिनले केही समय जागरुकता बढाए पनि मुटुको धड्कन तीव्र हुने, बेचैनी, अनिद्रा र केही व्यक्तिमा रक्तचाप बढ्ने समस्या निम्त्याउन सक्छ। धेरै बट्टा एकैपटक पिउँदा वा कफी तथा अन्य क्याफिनयुक्त पदार्थसँग मिसाउँदा जोखिम बढ्न सक्छ। उत्पादनको हालको बट्टामा उल्लेखित क्याफिनको मात्रा जाँचेर मात्र निश्चित परिमाण दाबी गर्न सकिन्छ।

चिनी र मधुमेहको जोखिम

चिनीयुक्त इनर्जी ड्रिंकको नियमित सेवनले अतिरिक्त क्यालोरी बढाउन सक्छ। यसले तौल व्यवस्थापन कठिन बनाउनुका साथै मधुमेह र मुटुरोगका जोखिम कारकमा योगदान गर्न सक्छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनले स्वतन्त्र चिनीको मात्रा कुल दैनिक ऊर्जाको १० प्रतिशतभन्दा कम राख्न र थप फाइदाका लागि ५ प्रतिशतभन्दा कम राख्न सुझाव दिएको छ। विश्व स्वास्थ्य संगठनको स्वस्थ आहारसम्बन्धी जानकारी।

डा. ओम मूर्ति अनिलले साझा गरेको अध्ययन

डा. ओम मूर्ति अनिलको सामाजिक सञ्जाल भिडियोमा देखाइएको मेडिकल न्युज टुडेको सामग्रीले दैनिक चिनीयुक्त पेय पदार्थ सेवन गर्ने समूहमा पेटको क्यान्सरको उच्च सापेक्ष जोखिम देखिएको अनुसन्धानबारे चर्चा गर्छ। स्क्रिनसटमा १ लाख १२ हजार २८४ सहभागीमध्ये २७८ जनामा पेटको क्यान्सर भेटिएको र दैनिक सेवन गर्ने समूहमा करिब २.४५ गुणा सापेक्ष जोखिम उल्लेख छ। यो अध्ययन एक्सट्रिम ब्रान्डमा गरिएको होइन। सम्बन्ध देखिनु भनेको पेय पदार्थले क्यान्सर गराएको प्रत्यक्ष प्रमाण होइन। भिडियोमा चिकित्सकले बोलेका शब्दको स्वतन्त्र प्रतिलिपि उपलब्ध नभएकाले उनलाई प्रत्यक्ष उद्धरण गरिएको छैन।

बालबालिका र संवेदनशील समूहका लागि चेतावनी

बालबालिका, किशोरकिशोरी, गर्भवती तथा मुटुको धड्कनसम्बन्धी समस्या भएका व्यक्तिले इनर्जी ड्रिंकबाट टाढा रहनु उचित हुन्छ। मधुमेह भएका व्यक्तिले चिनीयुक्त पेय पदार्थ सेवनमा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ। इनर्जी ड्रिंक खेलकुदपछि पानीको विकल्प होइन। अमेरिकी राष्ट्रिय स्वास्थ्य संस्थानको इनर्जी ड्रिंकसम्बन्धी जानकारी।

भिटामिन मिसिएको भन्दैमा सुरक्षित हुँदैन

इनर्जी ड्रिंकमा भिटामिन वा अन्य पदार्थ थपिएको भए पनि त्यसले धेरै क्याफिन र चिनीको सम्भावित असर निष्क्रिय बनाउँदैन। थकानको समाधान पर्याप्त निद्रा, पानी र सन्तुलित खानपानमा खोज्नु उपयुक्त हुन्छ।

निष्कर्ष

एक्सट्रिमलाई दैनिक ऊर्जा प्राप्त गर्ने आवश्यक पेय पदार्थ मान्नु उचित छैन। अनावश्यक र अत्यधिक सेवन घटाउनु स्वास्थ्यका लागि लाभदायक हुन सक्छ। यस लेखले सामान्य इनर्जी ड्रिंकसम्बन्धी अनुसन्धानका आधारमा सावधानी सुझाएको हो; एक्सट्रिमको कुनै निश्चित उत्पादन दूषित, गैरकानुनी वा क्यान्सर गराउने प्रमाणित भएको दाबी होइन।